Wikikennsla
Úr Wikibókunum, frjálsa kennslubókasafninu
Salvör Gissurardóttir tók saman
Efnisyfirlit |
[breyta] Inngangur
Þetta er fræðsluefni fyrir kennara og kennaranema í hvernig á að nota wiki og wikikerfi, sérstaklega hvernig sett er efni inn í wikibækur á is.wikibooks.org. Alfræðiritið Wikipedia og kennslubókakerfið Wikibooks nota hugbúnaðinn Mediawiki og grunnskipanir í wiki eru þær sömu. Það gilda hins vegar ákveðnar ritreglur um hvernig skrifa á greinar í alfræðiritið Wikipedia en formið er frjálsara varðandi wikibækur. Skoðaðu íslensku handbók Wikipedia
[breyta] Að byrja nýja síðu
Allir, þar á meðal þú geta búið til síður á Wikibækur! Skrifaðu titilinn á síðunni hérna fyrir neðan, smelltu á hnappinn og byrjaðu að skrifa:
Undirkafla í wikibók gerir þú með að fara á aðalsíðu og skrifa /nafn á undirkafla. Sjáðu dæmi í wikibókinni Grýla. Þar fær undirkaflinn heitið /Grýla/grýlumyndir og vísar á aðalsíðuna.
[breyta] Tenglar og tengingar í greinar í Wikipedia
Tenglar skiptast í innri tengla, ytri tenglar og tungumálatenglar.
Innri tenglar Tenglar eru búnir til með tvöföldum hornklofum: [[Tengill]] og pípum (|). Málskipan þeirra er eftirfarandi:
[[Vefrallý]]er tengill í greinina Vefrallý.[[Vefrallý|Spurningaleikur á Netinu]]er tengill í Vefrallý undir nafninu „Spurningaleikur á Netinu“[[Hugarkort]]agerðer styttri leið til að skrifa[[Hugarkort|Hugarkortagerð]]Dýra[[frumur]]er styttri leið til að skrifa[[Frumur|Dýrafrumur]]
[breyta] Tenglar úr íslenskri wikibók á önnur Wiki-verkefni
Þegar þú semur wikibækur þá getur þú á auðveldan hátt tengt í efni í wikipedia orðabókum á ýmsum tungumálum og wikibækur á öðrum tungumálum en íslensku. Þá þarftu ekki að útskýra hvað við er átt.
Tökum sem dæmi að ég sé að skrifa um w:netvarp og hvernig við getum notað w:streymimiðlun. Af því að það er bæði grein sen heitir netvarp og grein sem heitir streymimiðlun á íslensku wikipedia þá get ég vísað í þær greinar með því að skrifa w: fyrir framan orðin.
Það er gott að nota [[w:netvarp|netvarp]] ef allir nemendur geta hlaðið efni niður í [[w:iPod|spilastokkinn]] sinn.
Svona verður setningin inn í wikibók:
Það er gott að nota netvarp ef allir nemendur geta hlaðið efni niður í spilastokkinn sinn.
[[w:blágresi|blágresi] ]tengist í greinina blágresi á íslensku Wikipedia.[[w:en:Indigo|blásteinn]]tengist í greinina Indigo á ensku Wikipedia undir nafninu blásteinn[[w:fiskur|fiskur]]tengist í greinina fiskur á íslensku Wikipedia.
[[:en:Wikijunior_Big_Cats|Stór kattardýr]]tengist í færsluna Stór kattardýr á enska wikibókavefnum.
[[:en:Cell_Biology|Frumulíffræði]]tengist í bókina um Frumulíffræði á enska wikibókavefnum.
[[:da:Brug et regneark|Töflureiknir (bók á dönsku)]]tengist í færsluna Töflureiknir (bók á dönsku) á danska wikibókavefnum.
[[w:da:København|Kaupmannahöfn]]tengist í grein á dönsku um Kaupmannahöfn á danska Wikipedia.
[[w:sv:Pippi Långstrump|Lína langsokkur]]tengist í grein á sænsku Lína langsokk á sænska Wikipedia.
[[w:no:Norges kongerekke|Listi yfir norska konunga]]tengist í grein á sænsku Listi yfir norska konunga á norska Wikipedia.
w:en:nafn greinar w:da:heiti á dönsku|skýring í íslensku eða dönsku w:sv:sænska <br> w:de:þýska <br> w:no:norska <br> {{commons nafn á ensku}} <br>
Greinar geta líka verið upplestur (spoken Wikipedia) w:en:Wikipedia:WikiProject Spoken Wikipedia
[breyta] Litir
Hægt er að hafa bakgrunn og texta í ákveðnum litum. Litanöfn eru skráð á ensku, hér er litasíða með listi yfir þá liti sem flestir nútíma vefskoðarar geta birt
Dæmi um bakgrunnslit:
| Hérna skrifa ég texta með grængulum bakgrunni |
Dæmi um textalit:
| Þessi texti er skógargrænn |
[breyta] Myndir
Leyfi höfundarrétthafa verður að vera fyrir öllum myndum. Best er að myndir séu frá Commons.wikimedia.org. Þar er nú yfir 900 þúsund skrár.
[breyta] Myndir, vídeó og hljóð
- Ogg Theora vídeó
- w:en:Ogg
[breyta] Skjákennsla frá Salvöru Gissurardóttur
- Setja inn Wikipedia grein - Grasagarður Reykjavíkur
- Greinar um fólk á Wikipedia - Jóhanna Sigurðardóttir